Keenyaaf

Madalii qopheessitoota daawwannaa fi bashannanaaf

Qopheessitoota daawwannaa tokkoof, marsariitii daawwannaa maxxansuuf, galmee fi beellama toora interneetii jalqabuuf, kaffaltii fudhachuuf, hirmaattota bulchuuf, akkasumas daawwannaa idilee dadhabbii harkaa xiqqaan gaggeessuuf madalii tokkicha fayyadamaa.

Ergaawwanii fi gabateewwan xisaabaatiin qabsiisa qindeessuu mannaa, daawwannaa iddoo tokkicha irraa bulchi.
Sagantaawwan daawwannaa idileetiif, qabsiisa, galmee, bulchiinsa hirmaattotaa fi kaffaltii salphisaa.
Daawwannaa, deemsa qajeelfamu yookiin gocha garee irra deddeebi'amu kamiyyuu dura qophii harkaan godhamu hir'isi.

Maaliif Evenda qopheessitoota daawwannaa fi imalaaf filatamaadha

Evenda gabaa miti. Inni madalii dhaabbilee daawwannaa qopheessaniitiif kan sirna qabsiisaa kan fuula fayyadamuuf salphaa, galmee, kaffaltii raawwachiisuu, hordoffii hirmaattotaa, fi dandeettii madda qabsiisaa hordofuu of keessatti qabate barbaadaniif ooluudha.

Fuula daawwannaa galmee toora interneetii waliin

Daawwannaa, deemsa qajeelfamaa, imala guyyaa tokkoo yookiin daandii idilee kamiyyuu ibsuufii galmeessuuf salphaa taasisuuf, fuula daawwannaa ifa ta'e kan interneetii irratti galmeessuuf dandeessisu uumi.

Adeemsa galmee fi qabsiisaa salphaa

Hojiiwwan daawwannaa keessan unkaalee, ergaawwanii fi geessituuwwan kaffaltii adda addaa irratti bittinnaa'uu dhiisanii, qabsiisa, galmee, kaffaltii fi odeeffannoo hirmaattotaa hunda sirna tokko keessatti qabadhaa.

Marsaa irra deddeebi'amaniif iftoomina guddaa

Daawwannaa idilee, daandiiwwan irra deddeebi'aman, fi beeksisa karaa hedduutiif adeemsa caalaatti qindaa'e kan qindeessuu harkaa xiqqaa barbaadu fayyadamaa.

Qindeessitoonni daawwannaa yeroo baay'ee rakkoolee akkamii mudatu?

Yeroo qabsiisni, qunnamtiin, kaffaltiin fi tarreen hirmaattotaa hundi iddoowwan adda addaatti bulfaman, daawwannaan xixiqqoon illee dafee jeequmsa uumuu danda'u.

Qabsiisa beellamaa ergaawwanii fi gabateewwan xisaabaatiin harkaan qindeessuu

Yeroo qabsiifni karaa haasawaa (chat) mirkanaa'u, odeeffannoon hirmaattotaa gabatee xisaabaa (spreadsheets) keessatti kuufama, haaromsaawwanis harkaan galfamuu isaaniitiin, adeemsi bulchiinsa daawwannaa suuta deemuufi amansiisaa akka hin taane taasisa.

Tarree hirmaattotaa kan ifatti hin mul'anne

Daawwannichi osoo hin jalqabin dura, eenyutu mirkaneesse, eenyutu kaffale, eenyutu tarree eeggattootaa irra jira, fi eenyutu ammas yaadachiisa barbaada kan jedhu hordofuun ulfaataa dhufeera.

Fuulawwan daawwannaa fi bashannanaa laafaa yookiin baay'ee waliigalaa

Fuulli yookiin unkaan baay'ee waliigalaa ta'e, sagantaa imalaa, yeroo turuu isaa, bakka walgahii fi faayidaa daawwannichaa bu'a qabeessummaan ibsuu hin danda'u, kunis gara gochaatti nama jijjiiruuf murteessaadha.

Chaanaaliiwwan kamtu qabsiisa akka fidan ifa dhabuu

Madda isaa osoo hin hordofin, tiraafikiin beeksisa, barreessitoota, hiriyaa hojii yookaan barruulee oduu irraa dhufaa jiraachuu isaa adda baasuun ni ulfaata.

Daawwannaa garee yeroo yeroon qopheessuun rakkisaadha.

Guyyoota daawwannaa irra deddeebi'anii, imala guyyaa tokkoo fi gareewwan dandeettii murtaa'aa qaban, gabateewwan xaxamoo fi beeksisa kaffaltii faffaca'an irraa kan argamu caalaa mala qindaa'e caalu barbaadu.

Meeshaalee baay'ee kan qabsiisa, qunnamtii fi kaffaltiif oolan

Marsariitiif meeshaa tokko, qunnamtiif kan biraa, kaffaltii raawwachuuf ammoo kan sadaffaa fayyadamuun ba'aa hojii hin barbaachifne uuma.

Marsaa cufamoo tiif caasaan ifa ta'e hin jiru.

Sirni qabsiisaa yeroo waltajjii tokkotti hin walqabatin, daawwannaa fi bashannana dhuunfaa gareewwan filatamoo qindeessuun caalaatti ulfaataadha.

Hojiiwwan harkaa irra deddeebi'aman daawwannaa idileetiif

Gareewwan yeroo hunda yookiin irra deddeebiin daawwannaa qopheessan, sagantaa itti aanu hunda jalqabumarraa qopheessuuf yeroo dirqaman yeroo isaanii gubatu.

Amaloota ijoo madalii qopheessitoota daawwannaa

Kunneen amaloota Evenda kanneen addatti barbaachisoo ta'anidha, yeroo sirna daawwannaa magaalaa fi daawwannaa qajeelfamaa kan iddoo tokkotti qabsiisa, galmee, kaffaltii fi bulchiinsa hirmaattotaa hunda gaggeessu barbaaddan.

Akkaataa itti hojjetu

Adeemsi kun qajeelchitoota of danda'aniif salphaa, akkasumas gareewwan daawwannaa, qopheessitoota daawwannaa fi daawwannaa saganteeffamaniif immoo sirna qabeessa.

01

Daawwannaa yookiin imala gabaabaa qopheessi

Daawwannichaaf sagantaa, odeeffannoo walgahii, adeemsa qabsiisaa, caasaa hirmaattotaa fi mala kaffaltii qopheessi.

02

Fuula daawwannaa maxxansi

Daawwattoonni unka, sagantaa yeroo, iddoo fi akkamitti akka galmaa'an yookiin qabsiifatan hubachuu akka danda'aniif, fuula daawwannaa ifa ta'e bani.

03

Qabsiisa, galmee fi kaffaltiiwwan keessummeessi

Unkaalee adda addaa, geessituuwwan kaffaltii fi odeeffannoo hirmaattotaa qabaachuu mannaa, galmeewwan tolaa fi kaffaltiin raawwataman adeemsa tokkoon walitti qabadhaa.

04

Hirmaattota Bulchi

Tarree keessummootaa, mirkaneessuuwwanii fi odeeffannoo keessummootaa keessan, akka isaan gabateewwan elektirooniksii yookiin walqabsiisa iimeelii keessatti caalaatti qindaa'anitti tursiisaa.

05

Bakka barbaachisaa ta'etti hirmaannaa hordofi

Yeroo unkiin daawwannichaa hordoffii hirmaannaa caalmaatti qindaa'e barbaadu, tikkeettota QR yookiin sirna seensa daangeffame fayyadamaa.

06

Duulawwan fi bu'aa galmeessuu hordofi

Kanaalawwan kamtu qabsiisa argamsiisaa akka jiran fi duulli kee kan itti aanu eessatti caalaatti milkaa'uu akka danda'u hubachuuf, xiinxala daataa fi hordoffii madda fayyadami.

Fakkeenya itti fayyadamaa baramaa

Evenda'n akka sirna qabsiisa daawwannaa fi bashannanaatti hojjeta, adeemsa hojii ciccitaa osoo hin barbaachisin, bifa banaa, dhuunfaa, idilee fi irra deddeebi'amaniif tajaajila kenna.

Daawwannaa magaalaa kaffaltiin raawwatamu irratti iddoo qabachuu

Daawwannaa magaalaa kaffaltiin raawwatamu, deemsa qajeelfamaan gaggeeffamu, fi daandiiwwan naannoo idilee gurguruufii qabsiisuuf, madalii fayyadamuuf salphaa ta'e fayyadamaa.

Daawwannaa ilaali

Galmee daawwannaa qajeelfamaa

Yeroo hirmaannaa daawwannaa miilaa, sagantaalee alaa fi imala guyyaa tokkotti bulchuu barbaaddan, sirna qabsiisaa daawwannaa fayyadamaa.

Sagantaawwan dhufan ilaali

Daawwannaa dhuunfaa gareewwan filatamaniif

Daawwannaa ifaa fi dhuunfaa lamaanuu madalii tokko irratti bulchi, yeroo daawwannaan tokko tokko keessummoota affeeramaniif yookaan gareewwan dhuunfaatiif qofa daangeffamuu qaban illee.

Sagantaawwan dhuunfaa ilaali

Koodiiwwan piromooshinii hirmaattotaafi duulawwaniif

Gurgurtaa guddisaaf, duula yeroo fi garee addaatiif hir'ina gatii harkaan qindeessuun osoo hin barbaachisin eegalchiisi.

Koodiiwwan gurgurtaa ilaali

Maddoota qabsiisa fidan hordofuu

Madda hordofuu fayyadamuun, galmeenii fi ajajni kaffaltii raawwatame beeksisa, barruulee odeeffannoo, barreessitoota yookaan geessituuwwan walqabsiisoo irraa dhufaa jiraachuu isaanii ilaalaa.

Hordoffii madda ilaali

Adeemsa irra deddeebi'amuu danda'u daawwannaa idileetiif

Dirreessa daawwannaa idilee kan dirqama qindaa'ina harkaa irra deddeebi'amee raawwatamu hir'isu, kan tartiiba daawwannaa, daandiiwwan mata duree qabanii fi sagantaawwan waqtii fayyadamu.

Unkaalee istaandaardii ilaali

Kun meeshaalee adda addaa fayyadamuun adeemsa walitti qindeessuu irra maaliif wayya?

Gareewwan hedduun amma iyyuu qabsiisa iddoo daawwannaa ergaa, gabatee xisaabaa, fuula unkaa, tarree hirmaattotaa harkaan barreeffamu, fi geessituuwwan kaffaltii adda addaa fayyadamuun bulchu. Adeemsi kun daawwannaa salphaa fi idilee illee ni walxaxa.

Adeemsa ciccirame

  • Ergaawwan gaaffii qabsiisaaf, gabateewwan tarree hirmaattotaaf, geessituuwwan kaffaltii addaa, fi fuulawwan unkaa daawwannaa fi bashannanaaf.
  • Waa'ee mirkaneessuu, to'annoo seensaa, jijjiirama sagantaa fi qabannaa daawwannaa irra deddeebi'amee, qindeessuun harka caalaa barbaachisa.
  • Xiinxala gad-aanaa fi madda isaa ifatti arguu dhabuu, yeroo qabsiisnii fi qunnamtiin meeshaalee adda addaa keessatti bittinnaa'an.

Adeemsa Evenda

  • Madalii tokkicha daawwannaa idilee, qabsiisa toora interneetii, galmee hirmaattotaa fi adeemsa kaffaltii.
  • Moodeela hojii ifa ta'e kan daawwannaa banaa, daawwannaa dhuunfaa fi daandiiwwan irra deddeebi'amanii hojjetamaniif kan dandeettiin isaanii murtaa'e.
  • Furmaata gabaa caalaatti bu'a-qabeessa ta'e, xiinxalaafi madda galmee hordofuu adeemsa tokko keessatti.

Hidhaata dandeettiiwwanii fi bu'aawwanii gidduu jiru

Hojiiwwan qopheessaa daawwannaa irratti kennaman hundi, danda'amummaa hojiirra oolmaa fi bu'aa hojii safaramuu danda'u wajjin wal qabachuu qabu.

Daawwannaa toora interneetii irratti gurguruu
Fuula sagantaa + adeemsa kaffaltii
Adeemsa qabsiisaa salphaa fi sirna galmee daawwannaa onlaayinii fayyadamaaf mijataa ta'e
Daawwannaa irra deddeebi'aman bulchuu
Adeemsa sagantaa qindaa'aa
Daawwannaa idilee fi kan qajeelfamaan gidduutti irra deddeebiin harkaa hir'achuu
Qabsiiwwan eessaa akka dhufan hordofi
Madda hordofuu + xiinxala
Furmaata gabaa caalaatti bu'a qabeessa ta'anii fi maddaawwan qabsiisaa caalaatti ifa ta'uu
Ragaa hirmaattotaa qindeessi
Hidhaa Maamilaa
Hirmaattota waliin qunnamtii ifa ta'e fi qindeessii harkaan godhamu hir'achuu
Daawwannaa dhuunfaa qopheessi
Sagantaawwan dhuunfaa
To'annoo seensaa isa filatamaa daawwannaa garee dhuunfaa fi kan affeerraan qofaaf

Gaaffiiwwan Yeroo Baay'ee Gaafatamaniif Qopheessitoota Daawwannaa

Evenda daawwannaa kaffaltii qabanii fi kan bilisaa lamaaniifuu akka madalii qabsiisaatti fayyadamuu ni danda'amaa?
Eeyyee. Evenda'n, akkaataa sagantichaatti hundaa'uun, daawwannaa qajeelfama qabuuf, galmee bilisaatiif, fi daandiiwwan idileetiif akka madalii qabsiisaatti hojjechuu danda'a.
Madalliin kun daawwannaa dhuunfaa fi uummataa lamaanuu ni deeggaraa?
Eeyyee. Evenda'n marsaa banaa fi cufaa lamaanuu madalii tokko irratti akka gaggeessitan isin dandeessisa, bakka unkaawwan tokko tokko nama hundaaf banaa ta'an, kaan immoo gareewwan filatamaniif qofa daangeffaman.
Daawwannaaaf kaffaltii toora interneetii fudhachuun ni danda'amaa?
Eeyyee. Sirni kaffaltii raawwachiisuu kun beellama onlaayinii fi galmee daawwannaa ni deeggara, kanaafuu gareen walqunnamtii harkaan godhamu osoo hin barbaachisin kaffaltii fudhachuu danda'a.
Koodiiwwan piromooshinii daawwannaa qajeelfamaa fi bashannanaaf ooluu danda'uu?
Eeyyee. Koodonni piromooshinii duulawwan hirmaannaa, kennaawwan yeroo, gatii addaan qoodameefi piromooshiniiwwan biroo daawwannaa fi bashannanaaf ni ta'u.
Qabsiiwwan daawwannaa eessaa akka dhufan hordofuun ni danda'amaa?
Eeyyee. Xiinxalli gumaacha agarsiisa, chaanaaliiwwan, duulawwan, barreessitoonni yookiin geessituuwwan kamtu dhugumaan galmee haaraa fi ajaja kaffaltii qaban akka fidan.
Daawwannaa yookiin imala gabaabaaf fuula addaa uumuun ni danda'amaa?
Eeyyee. Evenda'n daandiiwwan daawwannaa magaalaa fi daawwannaa qajeelfama qabaniif akka madaliitti tajaajiluu danda'a, sagantaa idilee hundaafis fuula sagantaa ifa ta'e qaba.
Evenda gosa daawwannaa adda addaatiif ni ta'aa?
Eeyyee. Madalichi imala guyyaa tokkoo, daawwannaa miilaan, sagantaalee aadaa, daawwannaa magaalaa qajeelfamaan, daawwannaa garee dhuunfaa fi akkaataa biroof mijaa'aadha.
Madalliin kun qajeelchitoota dhuunfaa fi gareewwan daawwannaa gurguddoo lamaaniifuu ni ta'aa?
Eeyyee. Evenda'n qajeelchitoota dhuunfaa, qopheessitoota daawwannaa naannoo fi gareewwan daawwannaa gurguddoo kanneen yeroo qabsiisa, hirmaattotaa fi adeemsota irra deddeebi'amaniif caasaa sadarkaa olaanaa barbaadaniif mijaa'aa dha.

Sirna daawwannaa qabsiisuu fi galmaa'uu salphaatti akka hubatamu godhi.

Evenda akka madaliitti fayyadamaa, daawwannaa idilee qindeessuuf, tajaajila qabsiisuu fi kaffaltii kennuuf, hirmaattota bulchuuf, akkasumas madda ergaa fidan hordofuuf—kun hundi sirna tokkicha qopheessitoota daawwannaa fi bashannanaaf qophaa'e keessatti.